|
Trafikte reform...
Ehliyetler değişiyor...
Türkiye'de her yıl
binlerce kişinin ölümü, onbinlerce kişinin yaralanması ve
ulusal ekonomiye büyük zarar veren trafik kazalarının
önlenmesi ile trafikte AB standartlarına uyum sağlamayı
amaçlayan İçişleri Bakanlığı, Karayolları Trafik Kanunu'nda
önemli değişiklikler içeren yasa taslağı hazırladı.
Taslak, sürücü belgesi almak için 2 yıllık deneme
süresi uygulanmasını, sürücü belgelerinin sınıflarının AB'ye
uygun hale getirilmesini, mevcut sürücü belgelerinin
değiştirilmesini, trafik kazalarına polis yerine sigorta
şirketlerinin eksperlerinin bakmasını öngörüyor.
İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı ve ilgili
bakanlıkların da görüşüne sunulan taslak, sürücü
belgelerinin sınıflarının AB ülkelerine uygun olarak yeniden
sınıflandırılmasını öngörüyor. Bu durumda, römorklu otomobil
kullananlar ''BE'', TIR ve römorklu kamyon sürücüleri ''CE''
sınıfı belgeler kullanacaklar. Otobüs, midibüs, minibüs,
römorklu minibüs kullanıcılarının ehliyetlerinin sınıfı
''D'', ''D1'', ''D1E'', ''DE'' olarak; traktör
sürücülerininki ''f'', iş makinesi sürücülerininki ''g'',
sakat ve hastaların kullandığı özel tertibatlı olarak imal
edilen motosiklet ve otomobil sürücüleri ise ''h'' sınıfı
ehliyet taşıyacaklar.
BELGESİNE EL KONULAN, OKUL TAŞITI KULLANAMAYACAK
Sürücü belgeleri, yeni yasayla birlikte değiştirilecek.
Halen yürürlükte olan belgelerdeki ehliyetin sınıfı arka
yüze alınacak ve sınıflar AB ülkelerindekine uygun şekilde
yer alacak. Ehliyetin kullanmaya yetkili olduğu araçların
sembolleri de belgelerde bulunacak. Eski ehliyetlerin
değiştirilmesi için bir yıllık süre tanınması öngörülürken,
yeni sürücü belgelerinde vatandaşlık numarası da yer alacak.
Ağır vasıta ve otobüslerin karıştığı kazaların fazla
olması nedeniyle, yasada bu araçları kullananlar için de
değişiklik yapılacak. Azami ağırlığı 16 tonu geçen kamyon ve
çekici türündeki araçları, 35 kişiden fazla yolcu taşıyan
otobüs sürücüleri ile okul taşıtı kullanan sürücülerden, 3
yıllık ehliyet sahibi olma şartı aranacak.
Okul taşıtı kullanmak için ayrıca, sürücü belgesine
geçici olarak el konulma cezasına çarptırılmama hükmü de
yeni hazırlanan düzenlemede yer alıyor.
EHLİYET ALMAK ZORLAŞIYOR...
Sürücü kurslarını başarıyla tamamlayanlara, yeni
uygulamada stajyer sürücü belgesi verilecek. Stajyer sürücü
belgesi, 2 yıl süreyle geçerli olacak. Bu süre içerisinde 2
kez kırmızı ışıkta geçen, 2 kez hız limitini aşan,
uyuşturucu, alkollü maddelerin etkisiyle araç kullanan, asli
kusurlu olarak ölümlü ve yaralamalı kazalara karışan, 60
ceza puanını dolduran stajyer sürücülerin belgeleri trafik
zabıtalarınca geri alınarak iptal edilecek. Bu kişilerin
yeniden sürücü belgesi alabilmesi için yeniden sürücü
kurslarında eğitim görüp yapılan sınavları başarıyla
tamamlamaları gerekecek.
Stajyer sürücü belgesi iptal edilip tekrar almak
isteyenlerin, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri
uzmanı tarafından muayene edilerek olumlu rapor almaları da
gerekecek. İkinci defa iptal olursa, yine aynı hükümler
uygulanacak.
Stajyer sürücü belgesi alanlar 2 yıl içinde belirtilen
kuralları ihlal etmezse, asıl sürücü belgesini almaya hak
kazanacaklar.
Sürücü belgesi sahibi olanlar 50 yaşına kadar 10 yılda
bir, 50-65 yaş arası 5 yılda bir, 65 yaşından sonra 3 yılda
bir sağlık kontrolünden geçecekler.
HASARLI TRAFİK KAZALARINA POLİS BAKMAYACAK...
Yeni düzenlemeyle, hasarlı trafik kazalarına artık
trafik zabıtası değil sigorta şirketlerinin eksperleri
bakacak. Türkiye Reasürans Şirketler Birliği ve bu birliğe
bağlı sigorta şirketlerinde görev yapan eksperlerin
hazırlayacakları raporlar, kaza tespit tutanağı yerine
geçecek. Kazalarla ilgili istatistiki bilgiler, Emniyet
Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanlığı'na
gönderilecek.
Hasarlı trafik kazalarında gecikmenin mahsurlu olduğu
haller ile trafik güvenliğinin etkilenmesi durumunda, trafik
zabıtasının müdahale hakkı korunuyor. Bu tip kazalarda adli
kovuşturma yapılmayacak. Uygulama, yönetmelikle
düzenlenecek.
Sigorta şirketlerinin yeni uygulamaya geçebilmeleri
için 2 yıllık bir süre tanınacak. Gerekirse, bu süre
İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla bir yıl daha uzatılabilecek.
Yasanın gerekçesinde özellikle metropol kentlerde
yağışlı havalarda çok sayıda kaza olması nedeniyle trafik
polislerinin müdahalesinde yetersiz kalındığı ifade
edilerek, Avrupa ülkelerinde de benzer düzenlemenin olduğu
ifade ediliyor.
ALKOL VE HIZ, ASLİ KUSUR
Trafik kazalarının asli kusurlarına artık alkollü araç
kullanma, hız sınırını ihlal, sürücü belgesi olmadan araç
kullanma ve tek yönlü yollarda geri geri gitme de eklendi.
Halen yürürlükteki yasada alkollü araç kullananlar, hız
limitini aşanlar ve belgesiz araç kullananlar asli kusurlu
sayılmıyor ve sadece para cezasına çarptırılıyordu.
Kamyon, çekici ve otobüs
türünde ağır vasıta kullanan sürücülerin kullanma sürelerini
aşmaları durumunda sürücüye uygulanan 8.5 milyon liralık
ceza 265 milyon 300 bin liraya yükseltilecek. Sürücü mal
sahibi değilse sahibine, işleten firma ve teşebbüse de aynı
miktarda para cezası düzenlenecek.
KORSAN PARKÇILAR YANDI...
Özellikle büyük şehirlerde ''korsan parkçı'' olarak
nitelenen ve yetkisiz oldukları halde araç park ettirenlere
3 aydan 6 aya kadar hafif hapis cezası ile 265 milyon 300
bin lira ile 2 milyon 600 bin lira para cezası verilecek.
Halen uygulanan yasada
korsan parkçılara 32 milyon 100 bin lira para cezası
veriliyor.
POLİS, PEŞİN PARA CEZASI KESEMEYECEK...
Yeni düzenlemeyle,
bundan böyle trafik zabıtası yalnızca suç veya ceza tutanağı
düzenleyebilecek. Tutanağın bir sureti ilgiliye, diğer
sureti de tahsil edilmesi amacıyla ''yetkili mal sandığına''
gönderilecek. Para cezasının takibi ve tahsilini Maliye
Bakanlığı yapacak.
Para cezaları, tebliğ
tarihini takiben 30 gün içinde ödenecek. Bu süre içinde
ödenmeyen cezalar iki katına çıkarılarak 30 gün daha süre
tanınacak. Bu süre içinde de ödenmezse, öngörülen ceza üç
katına çıkacak.
EĞİTİM PROGRAMLARI ERKEN YAYINLANACAK...
Haftada en az yarım saat olan trafik eğitimi ile ilgili
zorunlu programların televizyon ve radyolarda geç saatlerde
yayınlanmasının da önüne geçiliyor. Buna göre, radyo ve
televizyonlar, trafikle ilgili eğitim programlarını saat
18.00-22.00 arasında yayınlayacaklar. Bu hükme uymayan yayın
kuruluşları hakkında 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanun'un hükümleri
uygulanacak.
Trafikle ilgili basılı kağıt ve plakaların fiyatları;
İçişleri, Bayındırlık ve İskan ile Türkiye Şoförler ve
Otomobilciler Federasyonu'nun temsilcileri tarafından tespit
edilecek. Fiyat, İçişleri Bakanı tarafından onaylandıktan
sonra yürürlüğe girecek. Bu fiyata aykırı davranılması
durumunda, 1 milyar 332 milyon 800 bin ila 2 milyar 1 milyon
100 bin lira para cezası ile birlikte 2 aydan 6 aya kadar
hafif hapis cezası verilecek. Hapis cezası paraya
çevrilemeyecek.
TRAFİK MÜŞAVİRLİĞİ KURULUYOR...
Yeni düzenlemeye konulan bir ek maddede, trafik
işlemleriyle ilgili iş takibi yapan kişiler ''trafik
müşaviri'' olarak adlandırılıyor. Trafik müşavirlerinin
faaliyetlerine, mülki amirin onayıyla izin verilecek. Bu
kişiler vatandaşların işlerini noterden alacakları
vekaletler karşılığında yürütebilecekler. Trafik
müşavirlerinin görevlerini kötüye kullanmaları durumunda,
işledikleri fiil başka bir suçu oluşturmuyorsa, 6 aydan bir
yıla kadar hafif hapisle cezalandırılacaklar ve mülki amir
tarafından yetkileri iptal edilecek.
TRAFİK UZMANLARI...
Yasa, 50'den fazla sürücünün çalıştığı özel kurum ve
kuruluşlara, bu sürücülerin eğitimi ve denetlenmesini
sağlamak amacıyla trafik uzmanı istihdamı zorunluluğu
getiriyor. Trafik eğitimi alan, 2 yıl fiilen trafik
hizmetlerinde çalışan ve yüksekokul mezunu olan kişiler,
trafik uzmanı sayılacak. Trafik uzmanı istihdam etmeyenlere,
1 milyar 332 milyon 800 bin ile 2 milyar 1 milyon 100 bin
lira arasında para cezası verilecek. Bu konudaki uygulama,
yönetmelikle düzenlenecek. |